Historia i współczesność

CECHU RZEMIOSŁ METALOWYCH w Częstochowie

2 lutego 1584 roku został zatwierdzony dokument powołujący tzw. Cech Wielki czyli Pospólny zrzeszający mistrzów różnych specjalności. Założycielami Cechu byli ślusarze, należeli do niego również stolarze , bednarze i stelmachowie.

Kontynuatorem działalności powołanego Cechu jest obecnie Cech Rzemiosł Metalowych w Częstochowie.

Od połowy XVII wieku nastąpiło wyraźne ograniczenie rozwoju rzemiosła , a nawet zanik niektórych branż . Przede wszystkim podupadły rzemiosła grupy metalowej.

Postanowieniem Namiestnika Królestwa Polskiego z roku 1816 wprowadzono obowiązek organizowania tzw. zgromadzeń rzemieślniczych w Cechach , które liczyły co najmniej dziesięciu majstrów danego zawodu.

W tym okresie powołano szereg Cechów w 1828 roku reaktywował działalność 

CECH ŚLUSARZY. 

Zaczęły rozwijać się nowe zawody jak : kowale , blacharze, gwoździarze ,kotlarze, tokarze.

Na przełomie XIX i XX wieku , w związku z szybkim rozwojem przemysłu znacznie zwiększyła się ilość zakładów rzemieślniczych.

W 1913 roku Częstochowskie Rzemiosło było zrzeszone w 15 Cechach w tym 

Cech Ślusarzy – Starszy Cechu J. Więcławski

Cech Kowali - Starszy Cechu W. Kapalski

Cech bednarzy – Starszy Cechu Głowacki

W okresie międzywojennym znaczny wpływ na rozwój rzemiosła miał kryzys gospodarczy.

Mimo ogólnych trudności w Częstochowie w 1933 roku funkcjonowały zakłady rzemiosł metalowych zrzeszone w Cechach : 

Ślusarzy , Tokarzy i Pokrewnych Zawodów – Starszy Cechu Tadeusz Smolucha,

Kowali – Starszy Cechu Józef Rzykiecki,

Blacharzy i Dekarzy – Starszy Cechu marian Fukacz,

Bednarzy - Starszy Cechu Ignacy Szymala.

W 1937 roku powstał Cech Zegarmistrzów , Jubilerów , Grawerów i Brązowników.

Rok później istniało 15 rzemiosł , które obecnie obejmuje Cech Rzemiosł Metalowych.

Okres okupacji przyniósł regres w rozwoju rzemiosła we wszystkich branżach.

Jedynie w zakresie zakładów wybitnie usługowych, jak między innymi ślusarstwo , blacharstwo, kowalstwo wystąpił mniejszy lub większy ich wzrost.

W tym czasie zakłady branży metalowej zrzeszone były w Cechach , w których funkcje Starszego Cechu pełnili: 

Cech Blacharzy i Dekarzy – Jan Puszkiewicz

Cech Kowali - Wincenty Rydz

Cech Ślusarzy Józef Kulik

Cech Zegarmistrzów , Jubilerów , Grawerów i Brązowników – Antoni Wasilewski

Bardzo istotnym momentem w historii Cechu Rzemiosł Metalowych był sierpień 1948 roku na mocy zarządzenia wojewody kieleckiego o powołaniu Zjednoczonych Cechów Rzemieślniczych powstał CECH RZEMIOSŁ METALOWYCH i ELEKTROMECHANICZNYCH w Częstochowie.

W jego skład włączono Cechy : Kowali , Ślusarzy , Blacharzy i Dekarzy oraz Zegarmistrzów, Jubilerów , Grawerów i Brązowników.

Cech obejmował rzemiosła:

Blacharstwo , brązownictwo , elektromechanikę , grawerstwo , kowalstwo , mechanikę maszyn , mechanikę młyńską , mechanikę precyzyjną , optykę , odlewnictwo , radiomechanikę , ślusarstwo samochodowe , wulkanizatorstwo , wyrób broni i amunicji, zegarmistrzostwo i złotnictwo.

Zarząd Komisaryczny nowego Cechu sprawowali :

Starszy Cechu – Józef Wiśniewski

Podstarszy Cechu – Marian Grabczyk

Sekretarz - Ksawery Pełka 

Skarbnik - Lucjan Wziątek

W 1951 roku po reorganizacji województw Rzemiosło Częstochowskie zostało przyłączone do Izby Rzemieślniczej w Katowicach.

Kolejną reorganizację struktur Rzemiosła przyniósł rok 1954.

Z dziewięciu istniejących Cechów powstał jeden Cech Rzemiosł Różnych.

Rzemiosła metalowe reprezentowane były przez sekcję ślusarzy i tokarzy metalowych.

Na początku 1957 roku na wniosek izby rzemieślniczej , Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach powołano 6 nowych Cechów , w tym Cech Ślusarzy i Tokarzy Metalowych. Wiosną 1957 roku odbyło się zebranie wyborcze członków nowego Cechu , po którym do zarządu weszli :

Starszy Cechu – Stefan Kowalski

I Podstarszy Cechu – Zygmunt Sokolnicki

II Podstarszy Cechu – Stanisław Szymczyk

Sekretarz – Henryk Barański

Skarbnik – Aleksander Krętuś 

Członkowie – Roman Krzysztofowicz , Bolesław Chądzyński.

Uchwałą Izby Rzemieślniczej w Katowicach z dnia 26.06.1957 roku do Cechu Ślusarzy i Tokarzy Metalowych zostają włączeni rzemieślnicy branż :

Blacharskiej, galanterników z metalu , kowalskiej , zegarmistrzowskiej , jubilersko–złotniczej, brązowniczej i odlewniczej.

W związku z tym zmianie ulega nazwa Cechu , który od 31.07.1957 roku nosi nazwę 

CECHU RZEMIOSŁ METALOWYCH w Częstochowie.

Cech własne biuro uruchomił 1.01.1958 roku , a jego kierownikiem był Józef Ślusarski.

Aktywizacja działalności Samorządu Rzemiosła Częstochowskiego spowodowała znaczny jego rozwój tak w zakresie przyrostu zakładów , jak również świadczonych usług dla ludności.

W 1966 roku funkcjonowało już 1719 zakładów , w tym 432 branży metalowej.

Zarząd Cechu Rzemiosł Metalowych w tym czasie reprezentowali :

Starszy Cechu – Zygmunt Sokolniki 

I Podstarszy Cechu – Stanisław Szymczyk

II Podstarszy Cechu – Bolesław Chądzyński

Sekretarz – Czesław Załęcki

Skarbnik – Henryk Barański

Członkowie – Henryk Gładysz , Kazimierz Kijas.

Kierownikiem Biura był Władysław Zasuń

W następnym okresie Cech prężnie się rozwijał osiągając najlepsze wyniki w 1989 roku.

Cech w tym czasie zrzeszał 1560 zakładów w których zatrudniano 4200 osób oraz 302 uczniów.

Funkcje samorządowe pełnili w tym czasie ( w kolejności - Starszy Cechu , I Podstarszy Cechu ,

II Podstarszy Cechu )

w latach 1969 –1973 -Zygmunt Sokolnicki , Bolesław Chądzyński , Henryk Barański

w latach 1973- 1976 - Zygmunt Sokolnicki , Józef Mielczarek , Henryk Barański

w latach 1977-1980 - Zygmunt Sokolnicki , Jan Gorzelak , Henryk Barański

w latach 1981- 1983 – Ryszard Piekacz , Eugeniusz Tkocz , Stanisław Krawczyk

w latach 1984 -1987 - Ryszard Piekacz , Teofil Kociszewski , Stanisław Boryś

w talach 1988 - Ryszard Piekacz , Mieczysław Ciszewski , Teofil Kociszewski

Po ustawie z 1989 roku znoszącej obligatoryjną przynależność do Cechu liczba zrzeszonych zakładów zaczęła maleć , ale rzemiosło się nadal rozwijało i stanowiło dużą część zakładów usługowych i produkcyjnych. W 1997 roku Cech nasz został odznaczony Złotym Medalem im. Jana Kilińskiego.

W latach od 1989 do 2004 funkcje samorządowe pełnili :

w latach 1989-1996 – Ryszard Piekacz , Teofil Kociszewski , Marian Sprawka

w latach 1997-2000 - Ryszard Piekacz , Teofil Kociszewski , Stefan Rybicki

w latach 2001 do XI 2003 - Ryszard Piekacz , Teofil Kociszewski , Stefan Rybicki

Dnia 22 listopada 2003 roku zmarł wieloletni Starszy Cechu kol.Ryszard Piekacz i w związku z tym od listopada 2003 do maja 2004 obowiązki Starszego Cechu pełnił kol. Teofil Kociszewski.

Od maja 2004 r. do nadal funkcje samorządowe pełnią: Stefan Rybicki, Marian Golis, Sławomir Puka.

Obecnie Cech Rzemiosł Metalowych w Częstochowie zrzesza 84 zakłady rzemieślnicze które świadczących usługi dla ludności

Zakłady przygotowują do zawodu 230 uczniów w zawodach: mechanik poj.samochodowych , blacharz samochodowy , elektromechanik poj.samochodowych , lakiernik , ślusarz , zegarmistrz.

Na Walnym Zgromadzeniu Członków Cechu w dniu 29 maja 2012 roku zostały wybrane nowe Organy Statutowe Cechu:

 ZARZĄD CECHU 

Starszy Cechu - Stefan Rybicki

I Podstarszy Cechu - Marian Golis

II Podstarszy Cechu - Sławomir Puka

Sekretarz - Roman Podlejski

Skarbnik - Waldemar Jędrusik

Członkowie Zarządu - Krzysztof Tomza, Daniel Mlek

KOMISJA REWIZYJNA

Przewodniczący - Jerzy Kowalik

Członek Kom.Rew. - Marek Siemiński, Janusz Zieliński

SĄD CECHOWY

Przewodniczący - Waldemar Klimasiński

Członkowie - Jerzy Kowalik, Marek Siemiński, Andrzej Góra, Mirosław Ziębaczewski, Elżbieta Sprawka.

Funkcję Kierownika Biura Cechu od 2006 roku pełni P. Aneta Kupczyk.

Zarząd Cechu i Biuro Cechu wykonują pracę na rzecz zrzeszonych zakładów.

Przez pracowników i zaproszonych wykładowców prowadzona jest działalność szkoleniowa i doradcza z zakresu prawa pracy , BHP , spraw podatkowych , przepisów ZUS oraz innych związanych z funkcjonowaniem zakładów rzemieślniczych. Ważną działalnością Zarządu jest współpraca , negocjacje i kontakty z władzami miasta  w sprawach gospodarczych i ekonomicznych rzemiosła. Cech współpracuje także z władzami oświaty , dyrekcjami szkół , Ochotniczymi Hufcami Pracy i Powiatowym Urzędem Pracy w sprawach dotyczących zawodowego szkolenia uczni. Cech sprawuje nadzór nad szkoleniem zawodowym młodocianych w zakładach rzemieślniczych .Przedstawiciele Biura Cechu i Zarządu biorą udział w Targach Edukacyjnych oraz nawiązując kontakt ze szkołami promując nasze kierunki zawodu. Staramy zachęcić młodzież do nauki zawodu w zakładach rzemieślniczych , które zapewniają dokładne zapoznanie się z wykonywanym zawodem. Pracownicy Biura wraz z przedstawicielami Zarządu dokonują wizytacji zakładów szkolących w celu udzielania bieżących informacji dotyczących prowadzenia dokumentacji związanej z nauka zawodu oraz warunków BHP i P.POŻ.Cech zajmuje się również organizacją życia kulturalno-oświatowego dla rzemieślników i ich rodzin. 

Tradycje rzemiosł metalowych sięgają ponad czterystu lat stanowiąc istotny argument istnienia Cechu i jego dalszego rozwoju.